Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: 林放問禮之本，子曰：「大哉問！禮，與其奢也，寧儉；喪，與其易也，寧戚。」（《論語‧八佾‧四》） Lâm Phóng vấn lễ chi bản, Tử viết: "Đại tai vấn! Lễ, dữ kỳ xa dã, ninh kiệm; tang, dữ kỳ dị dã, ninh thích." (Trích "Luận Ngữ - Bát Dật - 4") 【Chú thích】…
Đọc bài viết
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: 子曰：「人而不仁，如禮何？人而不仁，如樂何？」（《論語‧八佾‧三》） Tử viết: "Nhân nhi bất nhân, như lễ hà? Nhân nhi bất nhân, như nhạc hà?" (Trích "Luận Ngữ - Bát Dật - 3") 【Bàn luận】 Họ Quý và ba nhà ở nước Lỗ, vốn…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: 三家者以《雍》徹，子曰：「『相維辟公，天子穆穆』，奚取於三家之堂？」（《論語‧八佾‧二》） Tam gia giả dĩ "Ung" triệt, Tử viết: "'Tướng duy tịch công, thiên tử mục mục', hề thủ ư tam gia chi đường?" (Trích "Luận Ngữ - Bát Dật - 2") 【Chú thích】 三家 (Tam…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: 孔子謂季氏：「八佾舞於庭，是可忍也，孰不可忍也？」（《論語‧八佾‧一》） Khổng Tử vị Quý thị: "Bát dật vũ ư đình, thị khả nhẫn dã, thục bất khả nhẫn dã?" (Trích "Luận Ngữ - Bát Dật - 1") 【Chú thích】 佾 (Dật): Âm là yì, chỉ…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: 子曰：「非其鬼而祭之，諂也；見義不為，無勇也。」 Tử viết: "Phi kỳ quỷ nhi tế chi, siểm dã; kiến nghĩa bất vi, vô dũng dã." (Trích "Luận Ngữ - Vi Chính - 24") 【Chú thích】 鬼 (Quỷ): Thời xưa, người chết đều được…
Tác giả: Tiết Trì Khổng Tử nói trăm đời sau có thể biết được, cơ sở của luận điểm này nằm ở văn hóa Trung Hoa, ở đạo thống. Chỉ cần đi theo quỹ đạo của văn hóa Trung Hoa, có "kế…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: 或謂孔子曰：「子奚不為政？」子曰：「《書》云：『孝乎惟孝，友于兄弟』。施於有政，是亦為政，奚其為為政？」 Hoặc vị Khổng Tử viết: "Tử hề bất vi chính?" Tử viết: "Thư vân: 'Hiếu hồ duy hiếu, hữu vu huynh đệ.' Thi ư hữu chính, thị diệc vi chính, hề kỳ vi vi chính?"…
Tác giả: Tiết Thi Quý Khang Tử vấn: "Sử dân kính, trung dĩ khuyến, như chi hà?" Tử viết: "Lâm chi dĩ trang, tắc kính; hiếu từ, tắc trung; cử thiện nhi giáo bất năng, tắc khuyến." (Sách Luận Ngữ, thiên Vi…
Tác giả: Tiết Thi Ai Công vấn viết: "Hà vi tắc dân phục?" Khổng Tử đối viết: "Cử trực thố chư uổng, tắc dân phục; cử uổng thố chư trực, tắc dân bất phục." (Sách Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 19)…
Tác giả: Tiết Thi Tử Trương học can lộc. Tử viết: "Đa văn khuyết nghi, thận ngôn kỳ dư, tắc quả vưu; đa kiến khuyết đãi, thận hành kỳ dư, tắc quả hối. Ngôn quả vưu, hành quả hối, lộc tại kỳ…
Tác giả: Tiết Thi Tử viết: "Do, hối nhữ tri chi hồ! Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã." (Sách Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 17) (Tạm dịch: Khổng Tử nói: "Này trò Do, thầy…
Tác giả: Tiết Thi Tử viết: "Công hồ dị đoan, tư hại dã dĩ!" (Sách Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 16) 【Chú thích】 Công (攻): Trong Luận Ngữ, Khổng Tử từng nói "Tiểu tử minh cổ nhi công chi khả dã"…
Tác giả: Tiết Thi Tử viết: "Học nhi bất tư tắc võng, tư nhi bất học tắc đãi." (Sách Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 15) (Tạm dịch: Khổng Tử nói: "Học mà không suy nghĩ thì hoang mang, vô ích; suy…
Tác giả: Tiết Thi Tử viết: "Quân tử chu nhi bất tỉ, tiểu nhân tỉ nhi bất chu." (Sách Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 14) 【Chú thích】 Chu (周), Tỉ (比): Hai chữ này đối lập nhau và có nhiều cách…
Tác giả: Tiết Thi Tử Cống vấn quân tử. Tử viết: "Tiên hành kỳ ngôn, nhi hậu tùng chi." (Sách Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 13) (Tạm dịch: Tử Cống hỏi về người quân tử. Khổng Tử nói: "Hành động trước…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Quân tử bất khí.」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 12) Khổng Tử nói: "Người quân tử không phải là một món đồ vật." 【Chú thích】 Khí (器): Đồ vật, dụng cụ. Mỗi loại…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Ôn cố nhi tri tân, khả dĩ vi sư hĩ.」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 11) Khổng Tử nói: "Ôn lại điều cũ mà biết được điều mới, có thể làm thầy được…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Thị kỳ sở dĩ, quan kỳ sở do, sát kỳ sở an, nhân yên sưu tai? Nhân yên sưu tai?」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 10) Khổng Tử nói: "Xem việc họ làm,…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Ngô dữ Hồi ngôn, chung nhật bất vi, như ngu. Thoái nhi tỉnh kỳ tư, diệc túc dĩ phát, Hồi dã bất ngu.」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 9) Khổng Tử nói: "Ta…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Mạnh Ý Tử hỏi về chữ hiếu. Tử viết: 「Vô vi.」 Phàn Trì đánh xe, Tử bảo rằng: 「Mạnh Tôn hỏi ta về chữ hiếu, ta đáp rằng 'Vô vi'.」 Phàn Trì nói: 「Thế là có…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Ngô thập hữu ngũ nhi chí vu học, tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập nhi tri thiên mệnh, lục thập nhi nhĩ thuận, thất thập nhi tòng tâm sở…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Đạo chi dĩ chính, tề chi dĩ hình, dân miễn nhi vô sỉ. Đạo chi dĩ đức, tề chi dĩ lễ, hữu sỉ thả cách.」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 3) Khổng Tử…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Kinh Thi tam bách, nhất ngôn dĩ tế chi, viết: 『Tư vô tà』.」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 2) Khổng Tử nói: "Kinh Thi có ba trăm thiên, dùng một lời để bao…
Tác giả: Tiết Trì Nguyên văn: Tử viết: 「Vi chính dĩ đức, thí như bắc thần, cư kỳ sở nhi chúng tinh cộng chi.」 (Luận Ngữ, thiên Vi Chính, chương 1) Khổng Tử nói: "Cai trị quốc gia bằng đức, ví như…
